Het korte antwoord: massief goud mag gewoon in een lauw sopje. Verguld mag je alleen droog afvegen, want elke poetsbeurt haalt er een stukje goudlaag af. Kijk dus eerst naar de stempel en poets daarna pas.
Er is één vraag die je eerst moet beantwoorden: is je sieraad massief goud, of zit er een laagje goud op iets anders?
Want bij massief goud kun je vrijwel niks fout doen. Bij verguld kun je met één poetsbeurt de hele goudlaag eraf halen.
Dus eerst kijken, dan pas poetsen.
Wat heb je in handen?
| Stempel | Wat het is | Mag het in het sopje? |
|---|---|---|
| 585, 14K, 750, 18K | Massief goud | Ja |
| GF, gold filled, 14/20 | Dikke goudlaag, mechanisch gebonden | Ja, voorzichtig |
| GP, gold plated, verguld | Dun laagje, galvanisch aangebracht | Nee |
| Vermeil | Verguld zilver, minimaal 2,5 micrometer | Nee |
| 316L, stainless of RVS met PVD | Goudkleurig staal | Ja |
| Geen stempel | Onbekend | Ga uit van verguld |
Geen stempel te vinden? Pak je telefoon en zoom maximaal in op de sluiting. Daar zit hij meestal.
Massief goud schoonmaken
Nodig: lauw water, een druppel mild afwasmiddel, een zachte tandenborstel en een microvezeldoek.
- Laat het sieraad tien minuten in het lauwe sopje liggen.
- Borstel voorzichtig, vooral achter de zettingen. Daar zit het vuil.
- Spoel af onder lauw stromend water. Doe de stop in de wasbak. Serieus.
- Dep droog en wrijf na met de microvezeldoek.
Goud zelf oxideert niet. Wat je ziet als je sieraad dof is, is bijna altijd huidvet, zeepresten en bodylotion. Dat laat los in een sopje.
Wel opletten bij karaatgoud en chloor. Goud is te zacht om puur te verwerken, dus er zitten andere metalen bij: koper, zilver en soms nikkel. Chloor tast juist die legeringsmetalen aan. Dat gaat langzaam, maar het verzwakt vooral dunne onderdelen: de pootjes van een zetting, de veer van een sluiting. Een ring die jaren mee het zwembad in gaat kan op een dag gewoon breken bij de zetting. Dus: af bij het zwembad.
Verguld schoonmaken
Kort antwoord: bijna niet.
Een verguldlaag is vaak minder dan een halve micrometer dik. Elke keer dat je wrijft haal je er iets van weg. De enige veilige manier is droog afvegen met een zachte, schone doek. Geen water, geen zeep, geen tandenborstel, geen poetsdoek met schuurmiddel.
Kijk eens naar de sluiting van een verguld kettinkje dat je al een tijdje hebt. Daar begint het altijd, want daar zit de meeste wrijving. Zie je daar koper of zilver doorschemeren, dan is schoonmaken niet meer de oplossing. Dan is de laag op.
Opnieuw laten vergulden kan bij een juwelier, maar bij een sieraad van vijftien euro kost dat meer dan het ding waard is.
Goudkleurig stainless steel schoonmaken
Dit is het makkelijkste. Lauw sopje, zachte tandenborstel, afspoelen, droogwrijven. De PVD-laag zit er zo stevig op dat normaal schoonmaken hem niks doet.
Niet doen: staalborstel, schuurspons, schuurmiddel. Dat haalt elke coating weg, ook deze.
Waarom die PVD-laag zoveel steviger zit dan vergulden leggen we uit bij sieraden die niet verkleuren.
Wat je nooit moet doen bij goud
- Tandpasta. Goud is zacht. Veertienkaraats goud zit rond 3 tot 4 op de hardheidsschaal van Mohs, en de schuurdeeltjes in tandpasta zitten daar ruim boven. Je krast er dus gegarandeerd in.
- Ultrasoon reiniger bij stenen. Bij massief goud zonder stenen is het prima. Zit er een smaragd, opaal of parel in, dan niet. Die hebben van nature scheurtjes en de trillingen maken ze groter.
- Ammonia bij poreuze stenen. Werkt goed bij diamant, sloopt turkoois en opaal.
- Chloor. Zie hierboven.
Veelgestelde vragen
Verder lezen
De algemene uitleg per materiaal staat bij sieraden schoonmaken, en voor zilver hebben we een apart artikel. Onze eigen goudkleurige sieraden vind je bij goudkleurig. Waar ze van gemaakt zijn lees je bij materialen en op stainless steel sieraden.
